Trời lại mưa.
Trên độ cao 4km thuộc vùng núi Virunga của Châu Phi,
thời tiết thường gây nhiều phiền toái.
Việc tìm kiếm nơi trú ẩn không có tác dụng.
Bộ lông của những con khỉ đột
đủ dày để giữ ấm cho chúng ngay cả khi trời mưa.
Với những kẻ yêu mặt trời
vùng núi Virungas không được chọn làm nơi nghỉ lễ.
Nhưng nếu không có cơn mưa này
đàn khỉ đột sẽ không có thức ăn dồi dào đến vậy.
Và sẽ chẳng có cỏ mọc trên những cánh đồng phía dưới.
Trên khắp vùng Thung lũng Vết Nứt Lớn của châu Phi,
chính nơi mưa đổ xuống và cách mà mưa tác động đến cảnh quan
quyết định kẻ nào sẽ sống tốt, và kẻ nào sẽ phải chết.
Trải dài 4.800km dọc miền Đông Phi,
Vết Nứt Lớn là một tổ hợp gồm những thung lũng lớn, núi lửa và đồng cỏ.
Vết Nứt Lớn được tạo ra
khi dòng nham thạch siêu nóng phun lên từ bên dưới Châu Phi
trong hàng triệu năm.
Nhưng khi toàn bộ khu vực được đẩy lên cao hơn gần 2km,
những vết nứt xuất hiện xung quanh các mép kiến tạo
tạo ra vết nứt Đông ở một bên
và Vết nứt Tây ở bên kia.
Trong những Vết Nứt Lớn của Thung lũng
nước dồn vào những hồ lớn
tạo thành nơi sinh sống cho cả một đội ngũ tôm cá đầy màu sắc.
Vùng núi sũng nước mưa tại đây lại là nguồn nước cho những con sông lớn của Châu Phi,
với các nhánh sống đang cung cấp nguồn sống cho các đàn động vật trong kỳ khô hạn.
Nhưng không chỉ tất cả các nguồn nước ngọt ở đây đều tốt cho sự sống.
Tro bụi từ các đợt phun trào núi lửa biến các hồ nông của Vết Nứt Đông
thành những cái bẫy chết người.
Ở đầu phía bắc, Vết Nứt Lớn lao thẳng xuống Biển Đỏ,
tạo ra một thế giới san hô lấp lánh
và những khe nứt dưới biển ẩn giấu nhiều bí mật.
Rất ít nơi trên trái đất tạo ra được những thế giới nước như vậy.
Như vậy các loài động vật đã thích nghi như thế nào
với những thách thức và cơ hội của thế giới nước trong vùng Vết Nứt Lớn?
Tất cả lượng nước trong vùng đều bắt nguồn từ mưa.
Những luồng gió tín phong tạo ra những vùng mây
di chuyển lên xuống khắp dải đất Châu Phi
tạo ra hai mùa mưa mỗi năm,
và mang đến nhiều nguồn sống.
Vào cuối mùa mưa kéo dài, những con sông trong vùng Vết Nứt Lớn đã tràn trề nước.
Thức ăn có thừa cho những con hà mã và các cư dân khác sống ven sông.
Nhưng thời kỳ tốt lanh không kéo dài lâu.
Khi những cơn mưa rút về phía bắc, và vùng đồng cỏ trở nên khô héo
nước uống trở nên khan hiếm dần
đối với cư dân hoang dã vùng Vết Nứt Lớn.
Trong vùng Savanna, nước trong các hồ ao đều bốc hơi
cho tới khi chỉ còn lại một con sông duy nhất.
Cảnh tượng ngày càng khô cạn đang gây khó khăn cho đàn trâu châu Phi này.
Do khó tiêu hoá được cỏ khô
nên mỗi con cần tới 34 lít nước mỗi ngày.
Khi cỏ ven sông đã hết,
chúng lại càng phải di chuyển dài hơn
giữa những vùng có thức ăn và nơi có nước.
Trâu có thể đánh hơi được nước từ khoảng cách rất xa
và theo những con đường mòn xuyên qua những bụi cây thấp
để dẫn chúng tới nơi uống nước ưa thích.
Khi chúng đứng uống nước là cơ hội cho những con chim ăn ký sinh
để loại bỏ những con bọ chét và các loài ký sinh khác trên mặt chúng.
Đó là lúc duy nhất chúng cho phép
những cái mỏ sắc nhọn kia rỉa quanh mắt và tai chúng.
Voi là loài sống rất phụ thuộc vào nguồn nước sông.
Trong khí hậu nóng này một con voi trưởng thành
cần tới 200 lít nước mỗi ngày để tồn tại.
Đàn voi này cùng chung điểm uống nước với những con voi khác.
Cũng như góp phần xoa dịu cơn khát
dòng sông tạo ra một điểm tập trung cho cuộc sống xã hội của chúng.
Bùn đáy sông còn là công cụ bảo vệ tuyệt vời chống lại mặt trời Châu Phi.
Khi đã no nước và đã thoa kem chống nắng lên mình
đàn voi lại hướng về vùng hoang mạc khắc nghiệt.
Dù mực nước ngày càng giảm sút là điều không tốt cho voi và trâu
nhưng đó là là thứ mà đàn chim trảu cần.
Chúng đào hang trên các vách đứng ven những con sông trong thung lũng,
nơi chỉ lộ ra vào mùa khô khi mực nước hạ xuống.
Ba tháng trước, toàn bộ nơi làm tổ này đều ngập trong nước
và đàn chim còn ở đâu đó trong những khu rừng Congo.
Làm tổ trên những vách bùn lộ ra khiến cho đàn chim trảu lo sợ.
Và lý do đã rõ ràng.
Một con chim ưng ăn cá Châu Phi vừa trú lại trên bờ sông.
Nhưng nó không đến đây chỉ để ngắm cảnh.
Đôi chân to lớn của chim ưng ăn cá
là thứ chuyên dùng để bắt những con cá trơn trượt dưới mặt nước,
nhưng chúng cũng có tác dụng với con mồi khác.
Lòng sông thu hẹp lại tạo ra vấn đề nghiêm trọng cho một cư dân khác trong vùng.
Sự phụ thuộc vào nước của hà mã đã rõ ràng - Chúng chỉ cảm thấy an toàn
ở nơi nước đủ sâu để chúng đầm mình hoàn toàn trong nước.
Hà mã là loài ăn đêm
và dành thời gian ban ngày để tiêu hoá bữa tối hôm trước trong sự an toàn của lòng sông.
Trong khi những con trưởng thành chợp mắt
là lúc những con con chơi đùa.
Hà mã con rất tò mò.
Khi lòng sông thu hẹp lại
hà mã tụ tập lại trong một vài vũng nước sâu còn sót lại.
Mỗi dẻo sông do một con đực đầu đàn kiểm soát
nó là kẻ quyết định chấp nhận những con khác trong đàn của mình
miễn là chúng tự biết cư xử và biết chiều lòng nó.
Bắn phân ra tứ phía trong tư thế đầu chúc xuống, mông chổng lên
được cho là cử chỉ tốt lành trong xã hội hà mã.
Nhưng xô đẩy người hàng xóm lại là hành vi rất xấu.
Bầy kỳ sự ầm ĩ nào trong đám đông sẽ nhanh chóng lan rộng như sóng xung kích
gây ra một sự lộn xộn trong đàn hà mã cục cằn.
Đó là tin xấu đối với con hà mã ở đầu
khi nó bị đẩy vào thế bị bắt nạt.
Khi trật tự được khôi phục, mọi con khác có thể ổn định.
Nhưng còn một thế lực đen tối khác trong thế giới nước sông của vùng.
Vào đỉnh điểm mùa khô
dịch bệnh than hoành hành trong khắp cả đàn
giết chết hàng chục con hà mã.
Mùi vị chết chóc lan toả khắp dòng sông.
Chỉ trong vài giờ, cái xác của con hà mã
đã thu hút hơn một trăm con cá sấu từ phía hạ lưu lên.
Hệ miễn dịch siêu hiệu quả của cá sấu
cho phép loài bò sát này ăn được thứ thịt nhiễm bệnh mà không bị lây nhiễm.
Những con cá sấu nhỏ hơn chờ đợi phía sau trong khi những con lớn vào dự tiệc
quanh đó là bóng dáng của một con chim diệc đang chờ đợi cơ hội.
Nhưng đó là một ngày của lũ cá sấu.
Sự sống và cái chết không bao giờ tách rời nhau trong những vùng nước của vùng Vết Nứt Lớn.
Nhưng không phải từng con sông hay hồ
đều phụ thuộc vào sức mạnh của tự nhiên và mặt trời.
Bên dưới vùng đồi núi trập trùng
loại đá xốp từ núi lửa dẫn nước xuống các lớp bên dưới
đôi khi sâu tới nhiều km.
Cuối cùng thì nước ngầm sẽ phun ra thành suối
giống như con suối này tại Mzima ở miền Nam Kenya,
để cấp nước cho những con suối và hồ trong vắt.
Do có nguồn nước từ một hồ trữ nước ngầm rộng lớn
nên một con suối vùng núi lửa như suối Mzima sẽ tiếp tục chảy
thậm chí cả vào đỉnh điểm mùa khô
để tạo ra một thiên đường quanh năm cho các loài động vật.
Địa chất đặc biệt của vùng
đã sản sinh ra một nguồn cấp nước khác
không bị ảnh hưởng bởi mùa khô hạn.
Nằm dưới độ sâu 9,6km
hồ Tanganyika là hồ chứa tự nhiên lớn nhất Châu Phi.
Lượng nước trong hồ lên tới 30 nghìn tỉ lít
và trải dài 640km dọc theo Thung lũng Vết nứt Tây.
Hồ Malawi là một hồ tương tự như vậy.
Malawi vốn nổi tiếng về số lượng loài cá cichlid vô cùng đa dạng.
Hơn 1000 loài đặc biệt chỉ có tại nơi đây.
Người ta cho rằng tất cả đều là hậu duệ của một vài loài
đã tiến hoá với vô số loại hình thù, màu sắc và hành vi.
Yếu tố quyết định quá trình tiến hoá của loài này
lại là hành vi sinh sản lạ thường của loài cá cichlid.
Không giống như hầu hết các loài cá khác thường đẻ trứng vào nước,
cá Cichlid luôn chăm sóc tận tình cho cá con.
Một số loài sống dưới đáy cát còn xây cả những cái tổ hình miệng núi lửa
để làm nơi cho con đực tán tỉnh con cái,
sau đó nó chăm nom cho ổ trứng
cho tới khi chúng đủ lớn để tự chăm nom cho mình.
Những con cá cichlid con khác còn có mối quan hệ thực sự kỳ lạ với cá mẹ.
Khi bị đe doạ, chúng sẽ nương náu trong miệng cá mẹ.
Sau đó, cá mẹ sẽ mang chúng đi và đợi tới khi nguy hiểm qua đi
trước khi thả chúng trở lại nước hồ.
Sự chăm sóc tận tình của các mẹ
cho thấy cá cichlid thường ở tại một chỗ trong suốt quãng đời của chúng
để hình thành những cộng đồng có quan hệ gần gũi để rồi trở thành các loài duy nhất tại nơi đó.
Và điều đó giải thích tại sao hồ Malawi lại có nhiều loài cá cichlid đến vậy.
Đối với loài cá nhỏ bé này, những bờ đá của hồ chính là nơi nguy hiểm.
Đàn rái cá cổ đốm Châu Phi
chuẩn bị đi săn dọc theo bờ hồ.
Khi màn đêm buông xuống, các loài cá trong hồ phải đối mặt với một kẻ thù đáng sợ.
Loài cá Nyanda đi săn theo đàn dài tới 1,5m có hành vi như loài cá mập
sử dụng giác quan điện
để nhắm vào những loài cá nhỏ hơn đang ẩn náu giữa các khe đá.
Người ta cho rằng chúng có thể giao tiếp với nhau bằng các tín hiệu điện
để đồng bộ hoạt động săn mồi của chúng trong bóng tối.
Con mồi của chúng không có nhiều cơ hội trốn thoát.
Càng đi xa bờ
hồ Malawi chìm sâu xuống bóng đêm vĩnh hằng
vượt qua khả năng lặn của con người.
Cho đến bây giờ, chưa ai từng thấy thứ gì sống dưới đó.
Một tàu lặn điều khiển từ xa được trang bị camera, đèn và mồi cá
lần đầu cho chúng ta thấy những gì bên dưới.
Ở độ sâu trên 100m, mồi câu thu hút các loài cá cichlid nước sâu
nhưng răng của chúng không thể xuyên qua lớp da cứng của con mồi.
Một con cua đã đánh hơi được mùi thức ăn.
Bên cạnh đó, một con cá trê mình ngắn
đang dùng những chiếc râu để thăm dò miếng mồi.
Bây là là lượt của những con cá bathyclaria
một loài cá trê vùng nước sâu lần đầu tiên được quay lên hình.
Ở độ sâu này, miếng mồi cá là một bữa tiệc hiếm hoi.
Con cá trê điên cuồng lao vào cấu xé.
Khi mùi của con cá chết toả đi khắp đáy hồ
đàn cua kéo đến mỗi ngày một nhiều.
Cuối cùng, đàn cua kéo lại làm thành một lớp cản gồm toàn những chân và càng
để giành con cá cho riêng chúng.
Có ai từng nghĩ rằng ở độ sâu này dưới đáy hồ
lại do các loài sinh vật giáp xác thống trị?
Và còn thứ gì dưới này nữa?
Cá trê và cua chỉ là những cá thể nhỏ trong quần thể sinh vật nước ngọt của vùng.
Nhưng còn một cư dân khác của hồ Malawi đóng vai trò chủ đạo
trong vận mệnh của cả một vùng.
Vài ngày sau mỗi kỳ trăng mới trong những tháng mùa đông
những đám mây trông giống hình cơn bão lạ tụ lại trên mặt hồ.
Hiện tượng này xảy ra khi thời tiết bình ổn
giúp cho những cột xoáy dâng lên cao hàng trăm mét.
Chúng chính là đám đông đàn muỗi vằn tí hon.
Chỉ riêng trong một đám mây, số lượng muỗi vằn còn nhiều hơn
dân số con người trên Trái đất.
Tất cả đều chịu tác động từ một động lực: sinh sản.
Cùng với nhịp điệu của chúng, những đám mây muỗi trôi dần về phía bờ.
Cây cối dọc bờ là nơi nghỉ ngơi cho chúng sau nhiều giờ bay liên tục.
Nhưng đám thực vật này cũng là nơi ẩn náu của kẻ thù.
Vô số các loài nhện sống ven bờ hồ.
Một số dùng mạng nhện để bắt mồi.
Số khác tận dụng cặp mắt lớn để rình mồi,
và vồ mồi như những con hổ.
Bất chấp có vô số kẻ tử nạn
nhưng đa số loài côn trùng nhỏ bé này cuối cùng vẫn trở lại hồ
để hoàn thành sứ mệnh của chúng.
Những con cái đẻ trứng vào nước.
Sau đó chúng chết đi.
Trứng sẽ chìm xuống
và nở thành ấu trùng sống trong nước
chuyên ăn các loài phù du trong nước hồ.
Với nguồn nước giàu khoáng chất từ đất đá núi lửa xung quanh
hồ Malawi nuôi dưỡng vô số các loài phù du,
đó là nguyên nhân khiến cho nơi đây có số lượng muỗi văn đông đảo.
Nhưng câu chuyện chưa dừng lại ở đây.
Loài cá Usipa trông giống cá mòi này là loài săn mồi chuyên ăn muỗi vằn.
Và loài cá bé nhỏ đó
chính là yếu tố then chốt đối với mắt xích cuối cùng trong chuỗi thức ăn này.
Xung quanh hồ, ngư dân đang chuẩn bị thuyền ra khơi
nhắm vào các loài ăn đêm.
Việc đánh bắt cá Usipa diễn ra vào mỗi kỳ trăng mới,
khi đó nguồn sáng duy nhất có được là từ ánh đèn trên mặt hồ.
Được chia tách ra giữa hai chiếc thuyền lớn, tấm lưới trùng xuống thành một vòng tròn.
Ở giữa, những chiếc thuyền mang đèn kéo cá lên phía mặt nước
giống những con thiêu thân lao vào ánh lửa.
Cái bẫy cái đã sập khi sợi dây được kéo lên.
Mỗi mẻ lưới có thể thu được vài kg cá
nhưng ngư dân còn phải quăng hàng chục mẻ lưới nữa trước khi trời sáng.
Trên một hòn đảo gần nơi đánh bắt cá,
họ dừng lại ăn sáng trước khi trở về nhà.
Với chiều dài 2m, kỳ đà Nile là loài lớn nhất châu Phi
nó là một loài đi săn được trang bị móng vuốt sắc nhọn và cơ hàm khoẻ mạnh.
Nhưng việc gì phải đi săn khi có nguồn thức ăn miễn phí?
Khi những chiếc thuyền cá tiến lại gần bờ, đám đông quây lại chào đón họ.
Trong thời tiết nóng bức của Malawi, thật khó để mang cá tươi tới chợ xa,
vì vậy, hầu hết được đem phơi nắng.
Bằng cách này, cá có thể để được lâu hàng tuần, thậm chí hàng tháng.
Điều ngạc nhiên là, loài cá Usipa nhỏ bé này lại cung cấp nguồn protein cần thiết
cho khoảng 20 triệu người tại các quốc gia ven hồ
và tất cả số phần thưởng hậu hĩnh này bắt nguồn từ loài muỗi vằn nhỏ bé.
Bắt nguồn từ hồ Malawi, dòng sông Shire hoà vào con sông Zambezi hung dữ,
nơi đánh dấu điểm tận nam của hệ thống nứt gãy Châu Phi.
Trên phía thượng nguồn, sông Zambezi
chảy qua những vùng đá núi lửa thuộc cao nguyên Tonga
để đổ xuống vực Batoka Gorge.
Rộng gần 2km
với 10.000 tấn nước đổ xuống mỗi giây
đây chính là thác nước lớn nhất thế giới.
Mosi - Oa - Tunya là cái tên địa phương
có nghĩa là "Cột khói gầm thét."
Vào năm 1855, David Livingstone đổi tên thác thành Thác Victoria
để vinh danh vị hoàng hậu của ông.
Đi về phía đông bắc 1600km, vết nứt có một nhánh khá khác biệt.
Nơi đây có những hồ nước rất khác
so với các vùng biển nội địa thuộc hệ thống Vết nứt Tây,
hồ nước ở đây rất khắc nghiệt.
Đây là hồ Natron miền bắc Tanzania,
đôi khi còn gọi là Hồ Tử Thần.
Nước ở đây đã bốc hơi qua nhiều thế kỷ
để đọng lại những khoáng chất núi lửa trong một vùng nước có màu sắc kỳ lạ
khiến cho nước có tính ăn da và có thể phá huỷ cả da người.
Tuy nhiên, có một loài động vật
dường như được miễn dịch trong loại dung dịch các hoá chất ăn mòn này.
Hàng năm, hàng đàn sếu lớn lại bay về hồ Natron.
Ở vùng nước nông
loài chim này trình diễn một kỹ thuật bắt mồi độc đáo,
chúng bơm nước qua các ngăn ở mỏ
để lọc lấy các vi sinh vật có tên Cyanobacteria
vốn phát triển rất nhiều trong nguồn nước nhiều khoáng chất khác thường của hồ.
Loại vi khuẩn Cyano có chứa sắc tố làm đổi màu lông chim hạc.
Hạc trưởng thành chỉ chọn giao phối với những con có lông sặc sỡ
nên sự sinh tồn của loài
có mối liên hệ với đặc điểm khác thường của các hồ núi lửa nằm trong vùng này.
Đàn hạc có thể sục sọi khắp vùng mặt hồ
vì chân chúng có lớp vảy bảo vệ.
Ở hồ Magadi kế bên, sự sống thậm chí còn khó khăn hơn.
Bắt nguồn từ những con suối núi lửa
nước trong hồ Magadi không những có tính ăn mòn
mà còn đủ nóng để luộc chín một quả trứng.
Thật lạ, còn có loài sinh vật có khả năng sống sót ở đây
và hoàn toàn chìm trong nguồn nước chết chóc này.
Đó chính là loài cá rô phi.
Và chúng thoải mái sinh sống trong môi trường khắc nghiệt nhất
từng được ghi nhận đối với loài cá.
Loại tảo là thức ăn của cá rô phi phát triển mnahj trong những dòng suối núi lửa.
Nên mỗi cá thể cá đều đứng trước sự lựa chọn khó khăn:
chúng có thể an toàn nhưng sẽ đói,
hoặc chúng phải liều mạng lao vào một trò chơi mạo hiểm,
xông vào dòng suối nước nóng, rỉa lấy một miếng tảo,
và rồi lao trở lại dòng nước mát hơn trước khi bị luộc chín.
Hầu hết chúng bằng lòng quanh quẩn bên lề con suối
nhưng luôn có những cá thể mạo hiểm hoặc quá đói
đã chuẩn bị cho cuộc chơi "được ăn cả, ngã về không."
Không nói tới phần thưởng chúng có được, nhưng đó quả là một trò chơi mạo hiểm.
Tiến về phía bắc 224km dọc theo Vết Nứt Lớn,
hồ Bogoria còn chịu sự hoạt động của núi lửa mãnh liệt hơn.
Dọc bờ hồ là cả một dải lỗ hơi và mạch nước phun.
Cũng như hồ Natron, khoáng chất núi lửa hoà vào nguồn nước của hồ Bogoria
tạo ra một môi trường lý tưởng cho những đàn hạc có số lượng đông đảo hơn.
Vào đỉnh điểm, số lượng hạc có thể lên tới hơn một triệu con.
Chim hạc vốn nổi tiếng về những cử chỉ tán tỉnh lạ thường.
Sự di trú của chim hạc
là một trong những bí ẩn lâu dài nhất của Vết Nứt Lớn.
Chúng xuất hiện và biến mất không hề báo trước phụ thuộc vào sự giao động mực nước.
Tiếp tục đi về phương bắc tới Vết Nứt Lớn
một dải hồ trải dài khắp vùng Ethiopia
cho tới hồ Assal, một hồ có nước mặn nhất trên Trái đất.
Hồ Assal nằm dưới mực nước biển 153m,
đây là điểm thấp nhất của vùng Vết Nứt Lớn và của cả Châu Phi.
Nước trong hồ bắt nguồn từ những con suối nước mặn
trong đó, nước bị bốc hơi dưới sức nóng của mặt trời để lại những chảo muối lớn.
Bên dưới lớp vỏ lấp lánh này, nước hồ chìm sâu xuống hơn gần 1km.
Nhưng trong hồ không chỉ chứa nước, mà chứa cả muối tảng xuất hiện từ mặt tới đáy hồ
Đó là kết quả của quá trình bốc hơi trong hàng trăm nghìn năm.
Ngay phía bắc hồ Assal là Eo biển Mandab
hay còn gọi là Cổng Nước mắt trong tiếng Arab.
Nó chia tách Châu Phi với Arab
và đánh dấu sự nối kết của Ấn Độ Dương và Biển Đỏ.
Tại Ghoubbet el Kharab, những vết tích của dòng dung nham
đánh dấu điểm Vết Nứt Lớn gặp biển
và bước vào một thế giới khác.
Đáy biển dường như sâu thẳm dưới những vách đá ngầm sừng sững này
Đó là một quang cảnh dưới nước tương đương với Thung lũng Vết Nứt Lớn.
Những dòng hải lưu chảy xiết khiến cho các vách đá này trở thành nơi lý tưởng cho san hô
và rồi tạo ra nơi sinh sống cho hơn 1000 loài cá
bao gồm hơn 100 loài đặc thù của vùng.
Ở những vùng nước mặt,
một đàn cá thu Ấn Độ đang càn quét
trong vùng nước giàu phù du.
Có những nơi ngoài khơi bờ biển Djibouti
mà ở đó Vết Nứt Lớn thụt xuống sâu thẳm.
Để thám hiểm thế giới bên dưới phải cần tới những thiết bị chuyên dụng.
Đây là lần đầu tiên
góc biển này của Vết Nứt Lớn được ánh sáng chiếu rọi.
Một số loài sinh vật ở đây có thể chưa được khoa học biết đến.
Từ những vùng nước sâu bên dưới
các dòng hải lưu giàu dưỡng chất dâng lên phía mặt biển
tạo ra sự bùng nổ phù du để rồi thu hút những gã khổng lồ đại dương tới.
Cá nhám kình là loài cá lớn nhất trên Trái đất,
với chiều dài cơ thể lên tới trên 15m.
Với cái miệng liên tục mở ra, nó càn quét đại dương
bằng bộ mang giống như những chiếc sàng lọc ra và giữ lại động vật phù du và cá nhỏ
dùng làm nguồn thức ăn.
Djibouti nổi tiếng là nơi tụ tập hàng năm của loài cá này
chúng di trú tới đây vào mỗi mùa đông từ bên kia bờ Ấn Độ Dương
để nắm lấy cơ hội từ những vùng nước trù phú của Vết Nứt Lớn.
Sự kiện lạ thường này bắt nguồn từ
những tác động của núi lửa nằm sâu dưới đáy Biển Đỏ.
Những tác động đó đang tách dần Châu Phi và Arab ra xa.
Khi Vết Nứt Lớn kéo dài và trải rộng thêm,
biển Đỏ rồi sẽ hợp lại với Địa Trung Hải,
để biến Châu Phi thành hòn đảo lớn nhất của thế giới.
Trong khi đó, Vết nứt phía Đông tiếp tục trải rộng thêm
dần dần bị bồi lấp bởi dung nham và tro bụi từ những núi lửa xung quanh.
Và tại nơi những cơn mưa tới mát đất trời
sông hồ trong vùng
sẽ tiếp tục duy trì sự dồi dào của thế giới tự nhiên.
Để thực hiện phần này đoàn làm phim đã phát hiện
điều kiện tại Vết Nứt Lớn khó khăn như thế nào.
Người ta gọi nơi đây là "Địa ngục trần gian, "
nên tôi đoán đấy là lý do người ta đưa lực lượng gìn giữ hoà bình Pháp tới đây luyện tập.
Đây quả là một nơi khó chịu.
Nhà quay phim Gavin Newman và đạo diễn Ingrid Kvale
tự tìm tới một trong những suối nước nóng của vùng.
Chà.
Dường như đây là nơi nhiều gió nhất Châu Phi
và tôi đang phải bám vào một chiếc giá ba chân để đứng vững.
Vậy là ở bên này thì tôi ở châu Phi
còn nếu tôi nhảy qua đây thì tôi đã ở châu Á rồi.
Ồ không. Tôi lại đi vòng rồi. Đợi đã.
Khỉ thật.
Có một con ở đây. Đây, đây. Ngay cạnh chúng ta này.
Đoàn làm phim tới đây để ghi lại sự sống tại Vết Nứt Lớn,
tại đáy đại dương.
Gavin đã mang theo bộ đồ nghề chuyên dụng của mình
tới Djibouti ở miền nam Biển Đỏ.
Tốt rồi. Mọi thứ đều ổn trong thùng.
Gavin đã dành 5 năm qua
để hoàn thành hệ thống camera điều khiển từ xa
để ghi hình dưới nước ở những độ sâu thợ lặn không thể đạt tới.
Đây là hành trình đầu tiên của nó
và vì thế mà mọi người đều hồi hộp.
Rõ ràng là tôi không muốn sai lầm gì xảy ra vì sau đó tôi sẽ phải trả giá cho sai lầm đó.
Tôi hơi hồi hộp.
Nhiều dây dợ quá.
Vincente là thợ lặn trên thuyền đang mong mỏi đưa cỗ máy xuống nước.
Tôi nghĩ chúng ta sắp được xem quang cảnh dưới nước
mà chưa ai từng thấy bao giờ.
Thuyền trưởng Amin bị hấp dẫn bởi cỗ máy mà Gavin đặt tên là Nemo.
Cái này lặn được sâu không?
Có thể tới 300m sâu.
Chà.
300m. Sâu hơn nhiều tôi.
Cuối cùng Gavin đã lắp đặt xong chiếc máy và gắn chiếc camera vào.
Tôi vừa lắp cặp mắt cho Nemo.
Toàn bộ phần còn lại như thể là chiếc taxi để chở hệ thống camera này.
Giờ chỉ việc đưa nó xuống nước là xong.
Mai sẽ là một ngày trọng đại với Nemo
và đó là ngày hội tụ cho những công sức của Gavin.
Khi những tia sáng đầu tiên xuất hiện, gavin và cả đoàn cùng tới Ghoubbet el Kharab
hay Chiếc nồi của Quỷ dữ.
Tại đây, Vết Nứt Lớn lao thẳng xuống biển.
Hiện chúng ta đang ở ngay mép tường.
Rồi. Vậy đây là nơi thích hợp rồi.
Người ta đồn rằng Jacques Cousteau tới đây để tìm kiếm quái vật biển.
Đây là nơi có nhiều truyền thuyết
truyền thuyết về những linh hồn sống trong các vết nứt nỏ
trên vách đá.
Khi Cousteau tới đây, họ đã để một con lạc đà vào trong lồng.
Rồi họ thả xuống và khi kéo lên, chiếc lồng hoàn toàn bị nghiền nát
chẳng còn con lạc đà bên trong.
Thế Cousteau có nói chuyện gì xảy ra với con lạc đà không?
Không một lời giải thích.
Thế mà anh cho rằng đây là nơi lặn thích hợp ư?
Chúng ta phải thử thôi.
Đến lúc hạ thuỷ Nemo rồi.
Gavin, anh có hài lòng không?
Biển hơi động nhưng chúng ta cứ xuống để xem thế nào.
Nó là đứa con tinh thần của tôi đấy.
Có vẻ tốt.
Nemo đã sẵn sàng bắt đầu thám hiểm quang cảnh ngầm của Vết Nứt Lớn.
Đi nào.
Chà. Để xem chúng ta đang ở đâu nào.
Cho tới giờ vẩn ổn.
Cuối cùng nó đã được thả xuống và đang ghi lại hình ảnh rồi.
Vẻ đẹp về những thứ mà chúng tôi đang làm
là chúng tôi không biết mình sắp tìm được điều gì.
Có thể chúng tôi sẽ tìm được một vết nứt khổng lồ
có vô số sinh vật biển đầy thú vị
mà chưa ai từng biết tới.
Nhưng Gavin cảm thấy có điều gì đó không ổn.
Tôi nghĩ họ đang kéo tôi trên dây cáp.
Anh kiểm tra xem họ làm gì với sợi cáp thế?
Họ cần tiếp tục nới cáp ra.
Họ vẫn đang nới cáp mà.
Vậy thì chúng ta gặp vấn đề rồi, bị tắc rồi.
Có lẽ sợi cáp
đang bị mắc vào đá nhưng tôi không dám chắc.
Những nghi vấn của Gavin đã được xác nhận.
Sợi cáp đã bị vướng vào một tảng đá.
Thả chiếc máy lặn xuống không hề dễ dàng như chúng tôi nghĩ.
Có rất nhiều mấu đá núi lửa
có thể gây hư hại hoặc thậm chí phá huỷ chiếc máy.
Gavin, anh nghĩ sao?
Tôi đang bận chút.
Vincente lập tức lặn xuống để giải quyết vấn đề.
Đưa nó lên.
Kéo cáp ra. Kéo cáp ra.
Dừng lại.
Chỗ này không thể coi thường được.
Đi nào. Tốt hơn rồi đấy.
Được rồi. Giờ chúng ta đang nhìn thấy miệng vết nứt.
Dưới này số lượng động vật sống thật kinh ngạc.
Và rất đa dạng nữa.
Có cả san hô mềm và cứng
và rất nhiều cá.
Có ba con mực ống ở đây.
Kia chắc là chiếc mỏ neo cũ
chắc là bị mất trong vết nứt.
Một đàn cá bướm lượn quanh nó.
Có lẽ là chiếc mỏ neo của Cousteau, ai mà biết được.
Còn vài con cá mập quanh đó nữa.
Anh ta đang tới kẽ nứt.
- Vậy nên nếu anh thấy thứ gì to to.... - Thì tôi biết đó là gì rồi.
Cá nhám kình tới đây để kiếm động vật phù du tại vùng nước nông.
Đây không phải công việc của Nemo.
Gavin không thể bỏ lỡ cơ hội ghi lại hình ảnh về loài cá lớn nhất thế giới
và sẵn sàng cỗ máy lặn.
Nó đang tiến lại phía anh đấy. Ở đằng kia.
Kia kìa.
Không phải một, hai mà là ba, bốn.
Có một con ở đây này, ngay cạnh ta.
Đi nào. Tôi đang cố đây.
Chuyện gì vậy? Nó lớn quá.
Có khoảng 5 con cá nhám kình trước chúng ta.
Tôi nghĩ đã ghi lại được cả 5 con thế mà khi quay mình lại
còn một con nữa ở ngay phía sau.
Còn hai con đang bơi cạnh nhau kìa.
Có lẽ đây là một nghi thức giao phối chăng.
Sau khi ghi hình thành công đàn cá nhám kình Gavin trở lại với Nemo.
Anh quyết đưa chiếc máy xuống sâu hơn bất kỳ ai đã làm trước đây.
Đưa chiếc máy lặn xuống hố đó chưa từng được coi như một bước đi đúng đắn
nhưng rõ ràng là ta phải chấp nhận rủi ro để có được những hình ảnh mong muốn.
Phải cẩn thận tôi không muốn bị mắc lại ở đây.
Tôi không muốn nơi đây lại trở thành nấm mồ chôn cho Nemo.
Có phải điều lo ngại này khiến tóc anh bạc đi không?
Vâng. Chắc là nó khiến tôi già trước tuổi rồi.
Ta có thể thấy vết nứt còn tiếp tục mở ra phía dưới.
Anh đã đi khá xa rồi, chắc hiện đã xuống được nửa.
Vâng.
Chỉ hy vọng là tôi có thể tự xoay sở được.
Chà, một con lươn moray khỏ kìa. Đẹp thật.
Nếu tôi tắt hết đèn đi, thì dưới đó hoàn toàn tối đen.
Chắc nó đang tự hỏi chuyện gì đang xảy ra vậy.
Chúng tôi đang tiến sâu xuống vết nứt.
Nó giống như một vực thảm xuống tận đáy thế giới.
Dám chắc với các bạn là
ta đã xuống sâu 80,3m, đây là độ sâu nhất mà bất kỳ ai hay thứ gì đạt tới ở Ghoubbet.
Dưới đó môi trường rất lạ
vì hầu hết sinh vật mà chúng ta đang thấy
có lẽ chưa từng nhìn thấy ánh sáng.
Chúng thực sự chưa thấy thứ gì như vậy trước đây.
Có vẻ như có rất nhiều xương san hô.
Khá nhiều đấy. Anh biết đó là gì không?
- Cái này à? - Vâng
Không.
Công nghệ máy lặn cuối cùng đã cho thấy
một vương quốc dưới nước tuy kỳ lạ nhưng rất đẹp
mà con người chưa từng thấy trước đây.